Hernia: symptomen, oorzaken en preventieve maatregelen
Een hernia doet zich zelden onopvallend voor. Meestal straalt de pijn uit van de rug naar het been; soms tintelt de voet, soms voelt het ene been zwakker aan dan het andere. Of u in dat geval gemasseerd mag worden, hangt af van de fase waarin u zich bevindt...
Michael Roedeske
Eigenaar van Massagesessel Welt
Laatst bijgewerkt:
Een hernia laat zich zelden onopgemerkt merken. Meestal straalt de pijn uit van de rug naar het been; soms tintelt de voet, soms voelt het ene been zwakker aan dan het andere. Of er gemasseerd mag worden, hangt af van de fase waarin u zich bevindt en waar precies wordt behandeld.
Leestip: Meer informatie over de veelzijdige werking van massages vindt u in ons artikel Van top tot teen – hier helpen massages.
Opmerking: Ons artikel is geen vervanging voor medisch advies. Als u last heeft van aanhoudende pijn, raadpleeg dan zeker een arts.
Laten we met een fundamentele vraag beginnen om te begrijpen hoe deze uiterst vervelende en vaak pijnlijke klachten überhaupt kunnen ontstaan.
Wat is een hernia en welke pijn veroorzaakt deze?
Er is sprake van een hernia wanneer de binnenste kern van een tussenwervelschijf door een scheur in de buitenste ring naar buiten wordt gedrukt. Dit kan leiden tot pijn, gevoelloosheid en zelfs verlamming wanneer zenuwwortels of het ruggenmerg zijn aangetast.
Hoewel een hernia ernstige klachten kan veroorzaken, zoals rugpijn die meestal in de onderrug zit, wordt deze aandoening vaak verward met andere rugaandoeningen, zoals bijvoorbeeld lumbago, dat doorgaans wordt veroorzaakt door spierspanningen en minder ernstige symptomen teweegbrengt. Als we kijken naar de opbouw van onze tussenwervelschijven, kunnen we beter begrijpen hoe hernia’s kunnen ontstaan.
Leestip: Meer informatie over maatregelen bij rugpijn vindt u in ons artikel oversymptomen, oorzaken en behandeling van rugpijn.
Hoe ziet een tussenwervelschijf eruit?
Onze wervelkolom bestaat uit afzonderlijke wervels, waartussen de tussenwervelschijven zich bevinden. Deze fungeren als schokdempers en bestaan uit een zachte, geleiachtige kern, de nucleus pulposus, en een stevige buitenste ring, de annulus fibrosus.
Dankzij deze structuur kunnen de tussenwervelschijven druk en belasting opvangen en zo de beweeglijkheid en stabiliteit van de wervelkolom waarborgen. Wat gebeurt er nu als deze structuren beschadigd raken en hoe uit zich dat?
Een hernia en de bijbehorende symptomen – hoe voelt een beschadigde tussenwervelschijf aan?
Bron: https://www.helios-gesundheit.de/magazin/news/02/bandscheibenvorfall/
Een hernia kan diverse symptomen veroorzaken, die variëren naargelang de locatie en de ernst. Vaak treedt er hevige pijn op, die kan uitstralen naar de ledematen. Een hernia in de lumbale wervelkolom (LWK) veroorzaakt vaak pijn in de onderrug, die kan uitstralen naar het been; dit staat bekend als ischiaspijn.
Bij een aandoening aan de halswervelkolom (HWS) straalt de pijn vaak uit naar de armen en handen. Bij de borstwervelkolom (BWS) is pijn in de bovenrug en in de borststreek kenmerkend. Naast de pijn kunnen ook gevoelloosheid, tintelingen of zelfs verlamming optreden. Bij vrouwen kan de pijn, naast hevige pijn, ook vaker een gevoel van misselijkheid veroorzaken.
Leestip: Pijn die moeilijk te lokaliseren is of uitstraalt, kan verschillende oorzaken hebben. In ons artikel over zwervende gewrichtspijn hebben we ons specifiek op dit onderwerp gericht.
Laten we eens kijken welke factoren nu eigenlijk tot een hernia leiden en hoe deze wordt vastgesteld.
Oorzaken, risicofactoren en diagnose bij hernia’s
Een hernia ontstaat meestal door leeftijdsgebonden slijtage en degeneratieve veranderingen van de tussenwervelschijven. Risicofactoren zoals overgewicht, gebrek aan beweging en een verkeerde lichaamshouding kunnen de slijtage en daarmee het risico vergroten. Ook zwaar lichamelijk werk en onjuiste tilbewegingen belasten de tussenwervelschijven extra.
Voor de diagnose wordt doorgaans gebruikgemaakt van beeldvormende technieken zoals MRI of CT om de exacte locatie en de omvang van de aandoening vast te stellen. Zo kunnen beschadigingen aan de ring van de tussenwervelschijf in beeld worden gebracht en kunnen de aangetaste plekken worden gelokaliseerd.
Vanwege de uitstralende pijn hebben patiënten vaak slechts een vaag vermoeden op welke hoogte van de wervelkolom de oorzaak zou kunnen liggen. Zodra de betreffende tussenwervelschijf is gelokaliseerd, zal uw arts een passend behandelplan opstellen.
Hoe verloopt de behandeling bij hernia’s?
Afhankelijk van de ernst van de aandoening zal het medisch personeel de juiste behandelingsvormen toepassen. In veel gevallen volstaat een conservatieve behandeling. Pijnstillers en ontstekingsremmende medicijnen verlichten de klachten.
Daarnaast wordt fysiotherapie aanbevolen bij een hernia. Hierbij wordt gewerkt aan het versterken van de spieren in het getroffen gebied en het duurzaam verbeteren van de beweeglijkheid. Gerichte oefeningen zoals de brug, de zwemmer of de kattenrug zijn hierbij bijzonder effectief. In ernstige gevallen kan een operatie nodig zijn om de druk op de zenuwen te verlichten die door de beschadigde tussenwervelschijf wordt veroorzaakt.
Als huismiddeltje kunnen warmtetherapie of massages helpen om de omliggende spieren te ontspannen. Ze zorgen voor tijdelijke verlichting, maar mogen alleen worden toegepast na overleg met een arts, aangezien onjuist gebruik de klachten kan verergeren.
Kan een hernia worden veroorzaakt door massage?
De vraag of een massage een hernia kan veroorzaken, wordt vaak gesteld. In principe kunnen massages geen hernia veroorzaken. Ze dienen juist om de spieren te ontspannen en pijn te verlichten. Het is echter wel belangrijk dat massages op de juiste manier worden uitgevoerd.
Vooral bij bestaande rugklachten kunnen onjuiste of te krachtige massages de bestaande klachten verergeren of tot verdere problemen leiden. Daarom moet er altijd eerst een medisch onderzoek plaatsvinden voordat er massages worden toegepast bij een hernia.
Leestip: In ons artikel over spierpijn na de massage aan de orde gesteld.
Ons doel is natuurlijk om te voorkomen dat er überhaupt een hernia ontstaat. Laten we dus eens kijken wat u daarvoor kunt doen.
Preventie van een hernia: oefeningen en andere tips
Het klinkt als de heilige graal en bijna te mooi om waar te zijn, maar om een hernia te voorkomen is regelmatige lichaamsbeweging van cruciaal belang. Maar omdat een actieve levensstijl niet altijd te combineren is met ons dagelijks leven, vormt dit toch vaak een uitdaging en verklaart het waarom zoveel mensen toch last hebben van hernia’s.
Sporten zoals zwemmen, yoga en pilates versterken de rugspieren en bevorderen de beweeglijkheid, terwijl ze op een zachte en gematigde manier kunnen worden beoefend. Ook gerichte oefeningen zoals de onderarmsteun of het optillen van de benen helpen de spieren te stabiliseren.
Naast beweging speelt ook de juiste matras een cruciale rol. Want in tegenstelling tot onze lieve olifanten dient de slaapfase bij ons ook om te ontspannen en de wervelkolom te ontlasten. Maar welke matras is geschikt bij een hernia? Een matras die de natuurlijke kromming van de wervelkolom ondersteunt en voldoende steun biedt, kan drukplekken voorkomen en de wervelkolom ontlasten.
Waar moeten mensen die hier last van hebben nog meer op letten om rugpijn te voorkomen en de gezondheid van de wervelkolom te bevorderen?
Let goed op je rug, dan zal hij je dankbaar zijn
In tegenstelling tot de rug van een olifant, die zelfs tijdens de slaap geen speciale verzorging nodig heeft, is bij ons mensen bijzondere aandacht geboden. Ons dagelijks leven en het daarmee vaak gepaard gaande gebrek aan beweging vormen een verhoogde belasting voor onze wervelkolom. Een actieve levensstijl en gerichte maatregelen kunnen de klachten van een hernia verlichten en zelfs voorkomen:
- Regelmatige lichaamsbeweging en sport versterken uw spieren en bevorderen uw beweeglijkheid.
- Versterk de stabiliteit van de wervelkolom bovendien met gerichte oefeningen die geschikt zijn om een hernia te voorkomen.
- Ook een geschikt matras ondersteunt de natuurlijke kromming van de wervelkolom en voorkomt drukplekken.
- Professionele massages en warmtetherapie kunnen helpen om de spieren te ontspannen en pijn te verlichten. Ze vormen ook een goede aanvulling op regelmatige lichaamsbeweging.
Wij raden u aan altijd naar de signalen van uw lichaam te luisteren en tijdig medische hulp in te roepen. De beste strategie voor een gezonde rug is een zekere mate van proactiviteit om uw rug preventief te versterken. Onthoud: een actieve levensstijl, maar ook meer aandacht voor uw lichaam en de tijd die u daarvoor moet uittrekken, verminderen het risico op een hernia, maar ook op tal van andere klachten.
Omslagfoto: Benjamin Wedemeyer, overige foto’s: Helios.de, Stocksnap
